Dünya dışında keşfedilen element var mı?

Dünyadan önce, dünya dışında uzayda keşfedilen ilk ve tek element Helyum’dur. Helyumun dünya dışında ilk olarak keşfedildiği gök cismi Güneş’tir.


Helyum hidrojenden sonra evrende en bol bulunan ikinci elementtir. Helyumun esas itibariyle yıldızlarda, yıldızların enerji kaynağı olan hidrojenin füzyonu sonucu oluştuğu bilinmektedir. Evrendeki toplam madde miktarının yaklaşık %23 ü helyumdur.


Helyum ilk olarak 1868 de Fransız astronom Pierre Janssen tarafından bir güneş tutulmasında ışık tayfının incelenmesinde dünyada bilinen hiç bir elementin karakteristik cizgilerine benzemeyen çizgiler olarak farkına varıldı. Aynı yıl İngiliz astronom Norman Lockyer tarafından da aynı olgu gözlendi. Bu özelliklerin dünyada o güne kadar bilinmeyen bir elemente ait olduğu düşüncesinden hareketle Lockyer ve İngiliz kimyacı Edward Frankland bu yeni elementi Güneş tanrısı metali anlamına gelmek üzere Helyum olarak adlandırdılar. Metal olduğu düşünülerek sonuna ”yum” eki konulan asal gaz özelliğine sahip bu elementin adındaki bu hata daha sonra düzeltilmeye gerek duyulmadı.


Helyumun güneşteki keşfinden ancak 27 yıl sonra dünyadaki varlığı 1895 yılında İngiliz kimyacı William Ramsay tarafından gösterilebilmiştir.


Helyum bugün dünyada doğal gaz yataklarında %7 oranına kadar bulunmakta ve doğalgazdan ayrıştırılarak elde edilmektedir.


Helyum uzay roketlerinin sıvı hidrojen tanklarında basınç artırıcı olarak, derin dalış yapan dalgıçların oksijen tüplerinde oksijenle karıştırılarak, uçan balon ve zeplin yapımında (hidrojen daha bol bulunmasına ve hafifliği nedeniyle daha elverişli olmasına rağmen patlayıcılığı nedeniyle kullanılmaz) ve süper iletkenlik araştırmaları gibi yerlerde kullanılmaktadır.


Helyum, dünya dışında keşfedilen ilk element olması bakımından ilginçtir.